Tο διαμάντι είναι το πιο σκληρό υλικό στη φύση, και συγχρόνως το πιο ακριβό και το πιο δημοφιλές. Στη φυσική τους κατάσταση είναι ημιδιαφανή, διαφανή ή ακόμα και αδιαφανή και οι χρωματισμοί τους ποικίλουν. Άχρωμα, γκρίζα, μπλε, κόκκινα, κίτρινα, πράσινα ή και μαύρα.

Η αξία ενός διαμαντιού διαμορφώνεται από 4 χαρακτηριστικά του, τα 4 C, που είναι οι παράμετροι που περιγράφουν με αρκετή ακρίβεια ένα διαμάντι. Τα 4 C είναι: Carat – Βάρος, Clarity – Καθαρότητα, Color – Χρώμα και Cut – κοπή.

1. Βάρος (Carat)

Το βάρος των διαμαντιών, και γενικότερα των πολύτιμων λίθων. μετριέται σε καράτια (ct) και αντιστοιχεί σε 0,20 γραμμάρια. Όσο μεγαλύτερη είναι η πέτρα ανεβαίνει και η τιμή ανά καράτι, λόγω της σπανιότητας των μεγάλων πετρών.

Μπορείτε να δείτε στον παρακάτω πίνακα πιο είναι το φυσικό μέγεθος του διαμαντιού ανάλογα με τα καράτια του.

2. Καθαρότητα (Clarity)

Η καθαρότητα του διαμαντιού είναι ένας συνδυασμός εγκλίσεων που υπάρχουν σε κάθε διαμάντι και το πόσο ορατά είναι. Οι εγκλίσεις αυτές είναι το κύριο στοιχείο διαχωρισμού μεταξύ των διαμαντιών. Οι παράμετροι που προσδιορίζουν την καθαρότητα είναι: το μέγεθος των εγκλίσεων, η θέση τους πάνω στο διαμάντι, το χρώμα τους, ο αριθμός τους και ο τύπος τους. Αυτές οι «ατέλειες» κατατάσσονται σε κατηγορίες μετά από προσεκτική έρευνα του διαμαντιού από έμπειρο επαγγελματία και με την χρήση μεγεθυντικού φακού με οπτική μεγέθυνση 10 (δέκα) βαθμών. (οποιαδήποτε «ατέλεια» δεν εμφανίζεται με οπτική μεγέθυνση 10 βαθμών δεν καταγράφεται)

Οι 10 διαβαθμίσεις της κλίμακας καθαρότητας που έχει καθορίσει το GIA είναι:

Ένα παράδειγμα για το πως μπορεί να είναι οι εγκλίσεις στα διαμάντια υπάρχει πιο κάτω:

3. Χρώμα (Color)

Το πιο δημοφιλές και πιο ακριβό είναι το απολύτως άχρωμο διαμάντι. Όσο πιο πολύ σκούρο είναι ένα διαμάντι τόσο θεωρείται κατώτερης ποιότητας. Το GIA έχει καταρτίσει ένα κατάλογο για την κατάταξη των διαμαντιών με βάση το χρώμα.

D = Exceptional white + (εντελώς άχρωμη κατηγορία +)
E = Exceptional white (άχρωμη κατηγορία)
F = Rare white + (πολύ ελαφρύ στρώμα χρώματος αρχίζει να εμφανίζεται στην κατηγορία
αυτή +)
G = Rare white (ελαφρύ στρώμα χρώματος)
H = White (στρώμα χρώματος)
I & J = Slightly tinted white (πολύ ελαφρύ κιτρινωπό χρώμα αρχίζει να εμφανίζεται στην
κατηγορία αυτή)
K & L = Tinted white (ελαφρύ κιτρινωπό χρώμα)
M to R = Tinted colour (σε αυτές τις κατηγορίες το κιτρινωπό χρώμα είναι ευδιάκριτο,
διαφέρει μεν από κατηγορία σε κατηγορία αλλά οι τιμές είναι περίπου οι ίδιες)
S to Z = Tinted colour – yellow (το κιτρινωπό χρώμα γίνετε εντονότερο μέχρι εντελώς
κίτρινο)

4. Κοπή (Cut)

Οι γωνίες που θα σχηματίζουν οι έδρες μεταξύ τους, ο αριθμός των εδρών, το ύψος του στέμματος, το ύψος του κώνου, και πολλές άλλες αναλογίες μεταξύ των διαστάσεων προσδιορίζουν τον χαρακτηρισμό της κοπής.

Οι αναλογίες αυτές περιεγράφηκαν από τον Tolkowski , και αν ακολουθηθούν επακριβώς δίνουν την μέγιστη αντανάκλαση του φωτός μέσα από το διαμάντι, και την μέγιστη λαμπρότητα του (brilliance).
Το κλασικό στυλ κοπής για ένα διαμάντι είναι το στρόγγυλο brilliant cut (κοπή μπριγιάν). Το στρογγυλό brilliant cut αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο τη λάμψη και τη φωτιά της πέτρας.

Το διαμάντι μπορεί να κοπεί σε οποιοδήποτε σχήμα και μέγεθος. Τα πιο διάσημα κοψίματα είναι: